.
Wat is VLABEL?
VLABEL = de Vlaamse Belastingdienst, de Vlaamse tegenhanger van de federale belastingdienst voor de gewestelijke belastingen. Sinds 2015 int Vlaanderen zelf de erfbelasting en de schenkbelasting op onroerende goederen. De juridische basis hiervoor is de Vlaamse Codex Fiscaliteit (VCF).
Bij een schenking betaal je schenkbelasting, niet erfbelasting. Erfbelasting geldt bij overlijden. Beide zijn echter Vlaamse bevoegdheid en worden door VLABEL geïnd.
Waarom is een VLABEL-schatting nuttig?
Het probleem zonder schatting
Bij een schenking van een onroerend goed wordt de schenkbelasting berekend op de venale waarde — dit is de reële marktwaarde van het goed op het moment van de schenking (art. 2.8.6.0.3 VCF).
Die waarde wordt door de partijen zelf opgegeven in de notariële schenkingsakte. Maar VLABEL kan die waarde naderhand betwisten als zij vindt dat de opgegeven waarde te laag is. Dit kan leiden tot:
- een naheffing van schenkbelasting
- verwijlinteresten (wettelijke interest op de te weinig betaalde belasting)
- mogelijke administratieve boetes
De oplossing: een voorafgaande VLABEL-schatting
De VCF voorziet in de mogelijkheid om vóór de schenking een officiële schatting te laten uitvoeren door een door VLABEL aangestelde beëdigd schatter. Dit heet de "voorafgaande schatting" of "aanvraag tot schatting".
Wettelijke basis: art. 2.8.6.0.3 §2 VCF
Als de notariële schenkingsakte wordt verleden binnen de 3 maanden na de mededeling van de geschatte waarde, is die geschatte waarde bindend voor VLABEL. VLABEL kan de waarde dan nadien niet meer betwisten.
Dit noemt men in de praktijk een "veilige haven" (safe harbour).
Hoe verloopt de procedure?
Stap 1 — Aanvraag indienen
De aanvraag wordt ingediend bij VLABEL, in de praktijk via de notaris of door de partijen zelf. De aanvraag bevat:
- kadastrale gegevens van het goed
- een beschrijving van het onroerend goed
- eventueel een eigen schatting of recent EPC-attest, bouwplannen, enz.
Stap 2 — VLABEL stelt een schatter aan
VLABEL duidt een onafhankelijk beëdigd schatter aan. Die schatter bezoekt het goed ter plaatse en stelt een schattingsverslag op.
Stap 3 — Mededeling van de geschatte waarde
VLABEL deelt de geschatte venale waarde mee aan de aanvrager.
Stap 4 — Schenkingsakte binnen 3 maanden
De notaris verlijdt de authentieke schenkingsakte binnen de 3 maanden na de mededeling. De in de akte vermelde waarde = de geschatte waarde → in normale omstandigheden geen discussie meer mogelijk.
Tarieven schenkbelasting onroerend goed in Vlaanderen (op 07-05-2026)
(art. 2.8.6.0.1 VCF)
Rechte lijn en partners (kinderen, ouders, echtgenoot, wettelijk samenwonende)
| Schijf van de waarde | Tarief |
|---|---|
| 0 € – 150.000 € | 3 % |
| 150.000 € – 250.000 € | 9 % |
| 250.000 € – 450.000 € | 18 % |
| Boven 450.000 € | 27 % |
Anderen (broers, zussen, derden, ...)
| Schijf van de waarde | Tarief |
|---|---|
| 0 € – 150.000 € | 10 % |
| 150.000 € – 250.000 € | 20 % |
| Boven 250.000 € | 40 % Bij een geregistreerde schenkingsakte (notarieel of onderhands geregistreerd) valt het goed definitief uit de nalatenschap. Er is geen "verdacht tijdperk" van 3 jaar voor onroerende goederen (in tegenstelling tot roerende goederen geschonken via handgift). |
Praktische voordelen samengevat
- Rechtszekerheid — de belastbare grondslag staat vast, geen verrassingen achteraf
- Geen naheffingen of interesten — VLABEL is gebonden aan haar eigen schatting
- Kostenbeheer — u weet op voorhand exact hoeveel schenkbelasting verschuldigd is
- Bescherming van de begiftigde — geen risico op belastingschuld na de schenking
- Fiscale planning — bij schenking aan meerdere personen kunnen schijven optimaal benut worden
Geweldige verhalen hebben een persoonlijkheid. Overweeg om een geweldig verhaal te vertellen dat persoonlijkheid heeft. Het schrijven van een verhaal met persoonlijkheid voor potentiële klanten helpt bij het opbouwen van een relatie. Dit komt tot uiting in kleine eigenaardigheden zoals woordkeuzes of zinsdelen. Schrijf vanuit je standpunt, niet vanuit de ervaring van iemand anders.
Geweldige verhalen zijn voor iedereen, zelfs als ze maar voor één persoon zijn geschreven. Als je probeert te schrijven met een breed, algemeen publiek in gedachten, zal je verhaal nep klinken en emotie missen. Niemand zal geïnteresseerd zijn. Schrijf voor één persoon. Als het echt is voor de ene, is het ook echt voor de rest.
Belangrijke nuances
- Vruchtgebruik en blote eigendom: als de schenker het vruchtgebruik voorbehoudt, wordt de belastbare grondslag verminderd. De waarde van het vruchtgebruik wordt berekend op basis van de leeftijd van de vruchtgebruiker (sterftetafels).
- Abattement (vermindering): voor de gezinswoning (= de woning waar de schenker zijn hoofdverblijfplaats heeft) geldt een vrijstelling van schenkbelasting in rechte lijn en tussen partners (art. 2.8.6.0.2 VCF).
- Meerdere schenkingen: vroegere schenkingen van onroerende goederen tussen dezelfde partijen worden samengeteld om de progressiviteit te berekenen (gedurende een periode van 3 jaar).
Schenkbelasting bij naakte eigendom met voorbehoud van vruchtgebruik
De correcte grondslag
Het praktische gevolg is dat u bij een dergelijke constructie initieel schenkbelasting betaalt op de volle waarde. Wanneer het vruchtgebruik later, bijvoorbeeld bij het overlijden van de schenker, komt te vervallen, zal de verkrijger van de volle eigendom geen bijkomende erfbelasting verschuldigd zijn op dat gedeelte. Dit is het belangrijkste voordeel van deze techniek.
(niet: venale waarde − vruchtgebruik)
Er is een belangrijke nuance bij het vervroegd afstand doen van het vruchtgebruik door de schenker, nadat de schenking al heeft plaatsgevonden.
Als dit met een zuiver schenkingsbedoeling gebeurt (en niet louter een administratieve handeling is), riskeert men dat de fiscus dit beschouwt als een tweede schenking, dit keer van het vruchtgebruik, met mogelijke bijkomende schenkbelasting.
| Moment | Wat gebeurt er | Belasting |
|---|---|---|
| Schenking | Naakte eigendom overgedragen | Schenkbelasting op volle waarde |
| Overlijden schenker | Vruchtgebruik dooft van rechtswege uit | Geen erfbelasting |
De begiftigde verkrijgt de volle eigendom bij overlijden van de schenker belastingvrij, zelfs al is de waarde van het goed in de tussentijd sterk gestegen. Gepubliceerd: 07-05-2026
